MASOFADAN ZONDLANGAN SENTINEL-2 PLATFORMASI TASVIRLARINI TASNIFLASH ALGORITMLARI (DIGITAL TRANSFORMATION AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE, 2024)
Yangi avlod masofadan zondlash texnologiyalari va missiyalari orqali yerni yuzini kuzatish yordamida atrof-muhit monitoringi, global harorat o‘zgarishi, yerdan foydalanish kabi muhim masalalarni o‘rganish mumkin. Bu borada Yevropa Ittifoqining Compernicus tashkiloti tomonidan ishga tushirilgan Sentinel platformalaridan tadqiqotlar va ochiq turdagi ilovalarni ishlab chiqishda foydalanish ancha samarali hisoblanadi. Ushbu maqolada Sentinel-2 platformasidan olingan tasvirlarga ishlov berish bosqichlari, mazkur platforma ma’lumotlaridan foydalanib, yerdan foydalanishni tasniflash uchun mashinali o‘qitish algoritmlari, jumladan, K-means, maksimal ehtimollik, minimal masofa hamda tasodifiy o‘rmon tasniflash algoritmlari natijalarining solishtirma tahlili keltirilgan. Algoritmlarni baholash uchun True Positive (TP), True Negative (TN), Kappa indeksi va Precision kabi ko‘rsatkichlari qo‘llanilgan. Ushbu maqolada Xorazm va Andjion viloyati qishloq xo‘jaligi uchun mo‘ljallangan hududlari tadqiqot obyekti sifatida qaralgan va ekinlar uchun ajratilgan maydonlarning tasniflash natijalari keltirilgan.
Keywords: masofadan zondlash; sentinel-2 tasvirlari; mashinali o‘qitish; tasniflash; kmeans; maximum likelihood; minimum distance; random forest; geoinformation systems; land-use classification