GWO (KULRANG BO‘RI) ALGORITMIDAN FOYDALANIB KANAL TIZIMLARIDA SUV RESURSLARINI OPTIMAL TAQSIMLASH

Authors

  • Abduraxmonov Olim Ne’matullayevich O‘zbekiston Milliy universiteti

Keywords:

Kulrang bo‘ri, populyatsiya, ierarxiya, optimallashtirish, cheklov, o‘lja

Abstract

Kulrang bo‘ri optimizatori (GWO) populyatsiyaga asoslangan metaevristik algoritm bo‘lib, kulrang bo‘rilarning ierarxiya ko‘rinishida ov qilish mexanizmiga asoslangan sun’iy intellekt algoritmi hisoblanadi. GWO algoritmining soddaligi, moslashuvchanligi va sozlanadigan parametrlari kamligi sababli, u keng ko‘lamli optimallashtirish masalalarida qo‘llaniladi. Shu bilan birga qidiruv ko‘nikmalarining sustligi, lokal optimumlarda turg‘unlik va yaqinlashish tezligining pastligi kabi ba’zi kamchiliklarga ham ega. Algoritmning qishloq xo‘jaligi suv resurslarini boshqarish bo‘yicha moslashuvchanligi yetarli darajada o‘rganilmagan. Suvni tejash texnologiyalarini jadal rivojlantirish hamda kanal tizimlarida suv uzatish va taqsimlash samaradorligini oshirish muhim ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqot qo‘lda boshqarishning murakkabligi, yakuniy kanal tizimini umumiy optimallashtirish, suv resurslaridan foydalanish samaradorligining pastligi va boshqaruv samaradorligining yetarli emasligi kabi muammolarni hal qilishga qaratilgan.

References

1. Banadkooki, F.B.; Xiao,Y.; Malekinezhad, H.; Hosseini, M.M. Optimal Allocation of Regional Water Resources in an Arid Basin: Insights from Integrated Water Resources Management. J. Water Supply Res. Technol.-Aqua 2022, 71, 910–925.

2. Li, X.; Huo, Z.; Xu, B. Optimal Allocation Method of Irrigation Water from River and Lake by Considering the Field Water Cycle Process. Water 2017, 9, 911.

3. Zhang, X.; Guo, P.; Zhang, F.; Liu, X.; Yue, Q.; Wang, Y. Optimal Irrigation Water Allocation in Hetao Irrigation District Considering Decision Makers preference under Uncertainties. Agric. Water Manag. 2021, 246, 106670.

4. Suryavanshi, A.R.; Reddy, J.M. Optimal Operation Schedule of Irrigation Distribution Systems. Agric. Water Manag. 1986, 11, 23–30.

5. Reddy, J.M.; Wilamowski, B.; Cassel-Sharmasarkar, F.C. Optimal Scheduling of Irrigation Fo Lateral Canal. ICID 1999, 48, 1–12.

6. Anwar, A.A.; Clarke, D. Irrigation Scheduling Using Mixed-Integer Linear Programming. J. Irrig. Drain. Eng. 2001, 127, 63–69.

7. Yu, F.; Chen, H.; Gao, Z.; Wang, Y.; Xu, J. Optimal Water Distribution Model of Canals Considering the Workload of Managers. Irrig. Drain. 2023, 72, 182–195.

8. Wang, Q.; Yue, C.; Li, Y.; Liu, X. Optimal allocation of water resources in two level channel based on Improved Particle Swarm Optimization Algorithm. Agric. Res. Arid Areas 2019, 37, 26–33.

9. Gong, J., He, L., Liu, X. & Wang, S. Optimizing the allocation of irrigation water for multiple crops based on the crop water allocation priority. Irrig. Sci. 41, 49–68 (2023).

10. Seytov, A., Abduraxmonov, O., Anvarov, D., Esonturdiyev, M., Jumabaev, A. Numerical implementation of optimal water resource management problems in open channels using Python. Uzbek Mathematical JournalOpen source preview, 2025, 69(1), 133–140

Downloads

Published

2026-02-13

How to Cite

GWO (KULRANG BO‘RI) ALGORITMIDAN FOYDALANIB KANAL TIZIMLARIDA SUV RESURSLARINI OPTIMAL TAQSIMLASH. (2026). DIGITAL TRANSFORMATION AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE, 4(1), 18-23. https://dtai.tsue.uz/index.php/dtai/article/view/v4i12